Tiền mãn kinh là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển sang thời kỳ mãn kinh. Trong thời gian này, cơ thể các chị em phụ nữ có nhiều thay đổi đáng kể, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe. Vậy tiền mãn kinh là gì, những dấu hiệu nhận biết và cách điều trị trong giai đoạn này ra sao, hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này

1. TIỀN MÃN KINH LÀ GÌ?

Tiền mãn kinh (perimenopause) là một thuật ngữ chỉ thời kỳ chuyển tiếp trước khi mãn kinh, đánh dấu cơ thể đã không còn khả năng sinh sản. Thời gian tiền mãn kinh thường kéo dài từ 2-5 năm, có người sẽ lâu hơn, từ 7-10 năm. Độ tuổi mãn kinh ở người phụ nữ thường rơi vào khoảng 45-58 tuổi. Nếu đến sớm hơn còn được gọi là tiền mãn kinh sớm, có người sẽ gặp phải tình trạng tiền mãn kinh sớm hơn tuổi 30. Theo nhiều thống kê, đến năm 58 tuổi, 97% phụ nữ đã bước thời kỳ vào mãn kinh.

tiền mãn kinh là gì

Thời kỳ này được đánh dấu về bằng sự sụt giảm Estrogen – nội tiết tố nữ chính được buồng trứng sản xuất. Nồng độ Estrogen cũng có thể sẽ thay đổi trong thời gian kinh nguyệt. Ở giai đoạn cuối, cơ thể sẽ sản xuất càng ít Estrogen. Nếu trong 12 tháng liên tục nếu không có chu kỳ kinh phụ nữ chính thức bước vào giai đoạn mãn kinh.

Bạn có thể tham khảo những giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh:

Thời kỳ tiền mãn kinh Thời kỳ mãn kinh Thời kỳ sau mãn kinh
Thường kéo dài 2-8 năm 

Nồng độ Estrogen biến động

Có những triệu chứng và thay đổi về thể chất, tinh thần

Tính trong khoảng thời gian 12 tháng sau khi có kinh lần cuối 

Những triệu chứng kéo dài từ thời kỳ tiền mãn kinh

Chưa thích nghi với sự thay đổi trong cơ thể

Tính từ thời điểm sau khi bắt đầu mãn kinh 12 tháng 

Có thể quen dần với các triệu chứng từ tiền mãn kinh

Đối mặt với các bệnh lý như tim mạch, loãng xương, Alzheimer…

2. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT – TRIỆU CHỨNG TUỔI TIỀN MÃN KINH

Triệu chứng thời kỳ tiền mãn kinh ở mỗi người khác nhau. Có những người triệu chứng khá rõ rệt và kết thúc nhanh chóng sau vài năm nhưng có trường hợp giống cuộc “khủng hoảng” kéo dài. Những triệu chứng có thể kể đến như:

Triệu chứng điển hình Biểu hiện cụ thể
Rối loạn kinh nguyệt Chu kỳ kinh nguyệt không đều, quá dài hoặc quá ngắn, lượng máu ra ít hoặc nhiều.
Bốc hỏa Nóng bừng ở mặt, cổ và ngực, đỏ mặt, đổ mồ hôi, kéo dài từ vài giây đến vài phút
Đổ mồ hôi ban đêm Nếu bốc hỏa vào ban đêm có thể đi kèm với đổ mồ hôi nhiều, dễ gây mất ngủ, tỉnh giấc giữa đêm.
Khó ngủ Cường độ, tần suất bốc hỏa, đổ mồ hôi kéo dài nhất là vào ban đêm khiến gián đoạn giấc ngủ.
Thay đổi tâm trạng Dễ cáu gắt, tăng nguy cơ trầm cảm do giấc ngủ bị gián đoạn, gặp nhiều cơn bốc hỏa do thay đổi nội tiết tố.
Khô âm đạo “Khô hạn” do mô âm đạo giảm khả năng bôi trơn và giảm đàn hồi dẫn đến viêm âm đạo, đau khi quan hệ.
Giảm ham muốn Những triệu chứng trên cộng hưởng vào có thể làm giảm ham muốn ở phụ nữ.
Giảm khả năng sinh sản Quá trình rụng trứng không đều làm giảm khả năng thụ thai
Đau nhức, mệt mỏi Xương khớp có thể bị đau thường xuyên do Estrogen suy giảm làm mất lượng lớn canxi trong xương gây mất xương, loãng xương.

Ngoài ra còn một số “dấu hiệu nhận biết” khác như:

  • Da khô
  • Tăng cân
  • Tiểu són, tiểu gấp
  • Suy giảm trí nhớ, khó tập trung
  • Tim đập nhanh
  • Tóc dễ rụng

3. NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN TIỀN MÃN KINH

Tiền mãn kinh là một chu trình tự nhiên trong sự phát triển sinh lý ở nữ giới. Nguyên nhân là do nội tiết tố nữ suy giảm theo tuổi tác, tới một thời điểm nhất định buồng trứng giảm sản xuất Estrogen dẫn tới một loạt các triệu chứng của rối loạn nội tiết tố.

tiền mãn kinh là gì - chothuoctay - rosequeen

Đây là nguyên nhân tự nhiên và bất cứ chị em nào cũng sẽ phải trải qua. Bên cạnh đó, có một vài nguyên nhân sẽ thúc đẩy quá trình chuẩn bị mãn kinh diễn ra nhanh hơn, sớm hơn hay còn được gọi là mãn kinh sớm như:

  • Hút thuốc lá: Thời kỳ mãn kinh ở phụ nữ hay hút thuốc lá sẽ bắt đầu sớm hơn từ 1-2 năm.
  • Tiền sử gia đình: Phụ nữ có tiền sử mà gia đình bị mãn kinh sớm cũng có thể bị mãn kinh, tiền mãn kinh sớm.
  • Điều trị ung thư: Điều trị bằng phương pháp hóa trị, xạ trị vùng chậu có thể ảnh hưởng đến thời gian tiền mãn kinh.
  • Cắt bỏ tử cung hay buồng trứng làm giảm sản xuất Estrogen.
  • Bị suy buồng trứng hoặc những bệnh lý liên quan đến buồng trứng.
  • Bị một số bệnh như rối loạn hệ miễn dịch, rối loạn chuyển hóa…

4. TIỀN MÃN KINH CÓ ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO TỚI SỨC KHỎE?

Thời kỳ tiền mãn kinh có ảnh hưởng gì không? Đây là câu hỏi được không ít các chị em thắc mắc. Ngoài các triệu chứng có thể nhìn thấy và cảm nhận được thì khi chị em bước vào thời kỳ tiền mãn kinh – mãn kinh các chị em sẽ phải đối mặt với nhiều bệnh lý về xương khớp và chuyển hóa hơn. Những bệnh lý này có liên quan trực tiếp tới nồng độ Estrogen.

Một số bệnh lý thường gặp ở trong giai đoạn này và sau đó như:

4.1. Hay quên, dễ mắc Alzheimer

Estrogen có liên quan mật thiết tới hệ thần kinh, điều phối chính cho hoạt động chuyển hóa của não bộ và cơ thể, trong đó có điều hòa vận chuyển và chuyển hóa đường để tạo ra năng lượng, cung cấp hoạt động cho não. Estrogen còn bảo vệ các tế bào thần kinh khỏi quá trình oxy hóa.

Nếu Estrogen suy giảm có thể sẽ làm giảm lượng đường chuyển hóa cho não bộ, làm tăng chất độc (ketone trong não), làm giảm hoạt động của não bộ. Vì vậy phụ nữ bị giảm Estrogen tiền mãn kinh rất dễ bị sa sút trí nhớ.

Có khoảng 40% người trên 80 tuổi bị mắc bệnh Alzheimer. Sau 70 tuổi, tỷ lệ mắc bệnh ở phụ nữ gấp 3 lần so với nam giới. Tuy phải bước vào giai đoạn sau thời kỳ mãn kinh phụ nữ mới bị Alzheimer nhưng những biểu hiện hay quên, giảm trí nhớ, chỉ nhớ được một phần đã bắt đầu thấy ở tiền mãn kinh.

4.2. Mất xương, loãng xương

Thiếu hụt Estrogen đã được chứng minh là một trong những nguyên nhân làm giảm mật độ xương khớp. Hiện tượng này xảy ra khi chu kỳ kinh nguyệt không đều ở trong giai đoạn quanh mãn kinh. Ở giai đoạn tiền mãn kinh, mỗi một năm mật độ xương có thể giảm 0,13% và tăng lên 2,5% mỗi năm khi mãn kinh.

Estrogen làm nhiệm vụ ngăn chặn chuyển hóa xương và giữ ổn định mức độ tạo xương đồng thời giảm số lượng và tuổi thọ của tế bào hủy xương.

Do đó khi tiền mãn kinh, giảm nồng độ Estrogen dẫn đến giảm mật độ xương và giảm độ bền vững của xương, gây ra tình trạng mất xương, loãng xương.

4.3. Dễ mắc bệnh lý về tim mạch

Suy giảm Estrogen ở trong giai đoạn này có thể làm tăng LDL Cholesterol (mỡ xấu), giảm HDL Cholesterol (mỡ tốt), từ đó gia tăng thêm nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch. Các bệnh như: mỡ máu cao, xơ vữa động mạch, tăng huyết áp

5. CÁCH ĐIỀU TRỊ RỐI LOẠN TIỀN MÃN KINH – MÃN KINH

Phụ nữ tiền mãn kinh nên uống thuốc gì? Theo Ths.Bs Nguyễn Thị Hằng, cần tìm hiểu rõ nguyên nhân để tìm ra các giải pháp điều trị. Ngoài dùng thuốc hoặc những sản phẩm cải thiện nồng độ Estrogen còn điều trị theo từng loại triệu chứng. Cụ thể về các vấn đề về tiền mãn kinh là gì:

5.1. Điều trị tiền mãn kinh với liệu pháp thay thế hormone (HRT)

Phương pháp này rất hiệu quả trong điều trị những triệu chứng tiền mãn kinh. HRT hoạt động bằng cách bổ sung thêm Estrogen tổng hợp vào cơ thể từ đó giảm những triệu chứng như rối loạn vận mạch, lão hóa da, giảm khô âm đạo, đồng thời góp phần cải thiện tình trạng mất xương, đau nhức xương khớp, các bệnh lý về tim mạch.

Thuốc bổ sung Estrogen được bán dưới các dạng như viên uống, miếng dán, gel, kem bôi.

Tuy nhiên không nên lạm dụng quá mức phương pháp thay thế hormone bởi nếu sử dụng không đúng cách, không đúng chỉ định có thể gây ra các tác hại như:

  • Quá sản nội mạc tử cung
  • Tăng nguy cơ ung thư nội tử cung
  • Tăng những bệnh ở vú
  • Tăng huyết áp và các bệnh huyết khối
  • Khiến tình trạng ung thư vú, ra máu âm đạo không rõ nguyên nhân, các khối u trở nên nặng nề hơn

5.2. Giảm bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm

Nếu xuất hiện những cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi vào ban đêm, triệu chứng đặc trưng thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh bạn có thể thực hiện một số biện pháp đơn giản như:

  • Nên mặc quần áo thoáng mát khi ngủ
  • Giữ cho phòng ngủ luôn thông thoáng vào ban đêm
  • Nếu bốc hỏa vào mùa hè có thể tắm nước mát, dùng quạt hoặc uống một cốc nước mát để điều tiết thân nhiệt
  • Cố gắng giữ tinh thần thư thái, giảm căng thẳng
  • Tránh những tác nhân tiềm ẩn như đồ ăn cay nóng, cà phê, thuốc lá, rượu bia
  • Thường xuyên tập thể dục thể thao và giảm cân nếu thừa cân béo phì
  • Nếu các cơn bốc hỏa đổ mồ hôi không thuyên giảm, tăng cả về tần suất và cường độ có thể thăm khám.

5.3. Cải thiện tâm trạng giai đoạn tiền mãn kinh

Một vài chị em cảm thấy tâm trạng thay đổi thất thường trong thời gian này, hay lo lắng, dễ cáu gắt nên áp dụng một vài biện pháp tự thay đổi như:

  • Nghỉ ngơi nhiều
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Thực hiện các bài tập điều tiết hơi thở như yoga, thiền, thái cực quyền
  • Có thể áp dụng các liệu pháp hành vi nhận thức (CBT) để cải thiện tâm trạng và lo lắng
  • Sử dụng thuốc chống trầm cảm khi cần thiết hoặc HRT

5.4.Tiền mãn kinh là gì? điều trị tình trạng khô âm đạo

Nếu trường hợp bị khô âm đạo, đau, ngứa do estrogen suy giảm có thể sử dụng thuốc đặt âm đạo Estrogen đặt trực tiếp hoặc dùng kem bôi, vòng âm đạo.

Tuy nhiên, việc sử dụng Estrogen âm đạo cần liên tục vì các triệu chứng của tiền mãn kinh hoàn toàn có khả năng tái phát khi ngừng điều trị. Bạn cũng có thể sử dụng các chất làm ẩm, chất bôi trơn âm đạo để thay thế cho estrogen âm đạo.

5.5. Sử dụng Estrogen thảo dược để cải thiện các triệu chứng

Estrogen thảo dược hay còn gọi là Phytoestrogen được coi là giải pháp an toàn, giúp cải thiện rõ rệt các triệu chứng tiền mãn kinh và mãn kinh. Các phytoestrogen có cấu trúc tương tự với Estrogen trong cơ thể người, khi sử dụng các thảo dược, thực phẩm giàu phytoestrogen sẽ giúp cải thiện các triệu chứng trong giai đoạn này.

Một số thực phẩm, thảo dược hỗ trợ cải thiện triệu chứng như:

  • Mầm đậu nành, đặc biệt nên sử dụng mầm đậu nành từ nguồn không biến đổi gen để đảm bảo an toàn
  • Giá đỗ
  • Bắp ngô
  • Hạt dẻ
  • Sữa bò
  • Đậu phộng
  • Sâm tố nữ
  • Libifem – Chiết xuất hạt cỏ cà ri

6. TIỀN MÃN KINH LÀ GÌ? LỜI KHUYÊN CHO CHỊ EM PHỤ NỮ

Cũng theo Bs. Hằng, tiền mãn kinh là giai đoạn người phụ nữ nào cũng phải trải qua, các triệu chứng nặng nhẹ tùy thuộc vào mỗi người. Cách tốt nhất để vượt qua được giai đoạn này để chuẩn bị cho giai đoạn mãn kinh tiếp theo chính là chuẩn bị cho mình kiến thức và tâm lý sẵn sàng.

tiền mãn kinh là gì - chothuoctay - rose queen

Ngoài ra cần chú ý:

Không nên để các triệu chứng trở nặng mới đi khám và điều trị
Nên điều chỉnh chế độ ăn hợp lý hơn bằng cách bổ sung nhiều thực phẩm giàu omega-3, vitamin, chất xơ…
Hạn chế các loại thực phẩm bẩn, nhiều dầu mỡ
Luôn giữ tinh thần thư thái, thoải mái
Nên thăm khám định kỳ để kiểm tra sức khỏe
Tập thể dục thể thao thường xuyên.
Bổ sung các dưỡng chất thiết yếu để cơ thể không bị thiếu hụt

Mua ngay: Rose Queen – Hỗ trợ làm đẹp da, giúp giảm các triệu chứng thời kỳ tiền mãn kinh ở phụ nữ.

Xem thêm: Tiền mãn kinh uống thuốc gì?

Bài viết được đề xuất

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *